أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
507
قانون ( فارسى )
قرحه ( ترشح زخم ) كمتر است ، در درجهء اول خشكاندن مختصر كافى است « 333 » ، زيرا بيمارى از مزاج اندام بسيار دور نشده است . ولى اگر مزاج اندام خشك و مزاج قرحه بسيار رطوبى ( داراى ترشح زياد ) است ، در مرحلهء دوم و سوم نيز به خشكانيدن نياز دارد تا با مزاج اندام برابر شود « 334 » . در همه حالات بايد وضع در اعتدال باشد ، منظور اين است كه بايد مزاج بدن را نيز در نظر گرفت ، زيرا اگر بدن بسيار خشك و رطوبت اندام بيش از حد اعتدال باشد ، مىتوان حالت بدن را در نظر گرفت و آنگاه قرحه را با داروى معتدل - از حيث ترى و خشكى - خشكانيد . همچنين اگر رطوبت بدن بيشتر از حد اعتدال است و اندام به خشكى گرايش دارد همان حالت بالا را دارد . اگر بدن و اندام هر دو از حال اعتدال بيرون هستند بايد بررسى به عمل آيد . چنانچه اين خارج شدن از اعتدال به سوى رطوبى بودن است بايد قرحه را بيشتر خشكانيد و اگر خروج از اعتدال به طرف خشكى است خشكاننده را كمتر از حالتى كه گرايش بسوى ترى است به كار مىبريم . خاصيت كمتر خشكانندگى و بيشتر خشكىدهندگى بستگى با نوع دارو دارد : داروهاى خشكىدهندهاى وجود دارند كه گوشت را مىرويانند و اگر مقدارشان زياد نيست و ما نمىخواهيم خشكى زياد بدهند ، مادهء بيمارى را از اندام بازمىدارند و اندام را براى روئيدن گوشت آمادگى مىدهند . ليكن خشكندههاى ديگرى نيز هستند كه هدف از استعمال آنها باز روياندن گوشت نيست بلكه مقصود مهرگذارى است كه نياز به آن خشكانيدن زياد است و بس . داروهائى كه همراه خشكانيدن ، وسيلهء باز روئيدن گوشت مىشوند بايد بيشتر از مهرگذارها و جوشدهندهها و اثرزداها توانائى بيرون راندن ريم و چرك قرحه را داشته باشند . هر داروئى كه قرحه را بدون سوزش ، خشك گرداند در روياندن گوشت سودمند است . هر قرحهاى كه جايش دور از جوش خوردن است دير شفايابتر است . قرحههاى مستدير ديرتر از قرحههاى ديگر بهبودى مىيابند . قرحههاى درونى را بايد با داروهاى مركب از خشكنده و گيرنده و نفوذكننده معالجه كرد ؛ مانند عسل كه بايد آن را با داروهاى خشكنده و گيرنده آميخت . يا اگر بخواهيم قرحههاى وارد بر اندامهاى ادرارى را معالجه كنيم بايد داروهاى ريزشدهندهء مايع را با داروى ضد قرحه بياميزيم . اگر بخواهيم قرحهء درونى را بهم آوريم و دوران بيمارى را بانتها برسانيم ، بايد آن را با داروهاى
--> ( 333 ) - نسخه انگليسى : « اگر مزاج اندام بسيار مرطوب و زخم فاقد ترشح باشد به كار بردن مادهء قابض از نوع درجه يك كافى است » . ( 334 ) - نسخه انگليسى : « اگر مزاج اندام خشك و زخم داراى ترشح زياد باشد بايد ماده قابض درجه دو و درجه سه به كار برد تا زخم التيام يابد » .